สวพส. นำองค์ความรู้จากโครงการหลวงสู่ชุมชน ลดจุด Hotspot เพิ่มพื้นที่สีเขียว สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) – HRDI หรือ สวพส. ได้ตระหนักถึง ปัญหา และผลกระทบ ของหมอกควัน และไฟป่า ที่เกิดขึ้น โดย สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. มีภารกิจ ในการนำองค์ความรู้ จากโครงการหลวง มาปรับใช้ ให้เหมาะสม

กับบริบทของชุมชน บนพื้นที่สูง ให้คนกับป่า อยู่ร่วมกันได้ โดยการเพิ่มพื้นที่สีเขียว ลดการเผา เพื่อการเกษตร เน้นการทำเกษตร ที่เป็นมิตร ต่อสิ่งแวดล้อม เป็นผลให้จุดความร้อน (Hotspot) ในพื้นที่สูงลดลง และมีแนวโน้ม ว่าจะลดลงอย่างต่อเนื่อง สล็อต

นายวิรัตน์ ปราบทุกข์ ผู้อำนวยการ สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง เปิดเผยว่า หากเอ่ยถึง ปัญหาหมอกควัน และไฟป่า ในประเทศไทย คงจะทราบกันดีว่า ปัญหานี้ มีมานานหลายปี โดยเฉพาะ ในพื้นที่ภาคเหนือ นั้น นับว่าเป็นพื้นที่ ที่ได้รับผลกระทบ เป็นอย่างมาก

โดยในช่วง เดือนมกราคม ถึงเดือนพฤษาภาคม 2563 เกิดจุดความร้อนสะสม ในพื้นที่การดูแลของ สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) – HRDIหรือ สวพส. 8 จังหวัด จำนวน 7,322 จุด ทำให้ป่าต้นน้ำ ลำธารเสียหาย และค่า PM 2.5 สูงมาก ก่อให้เกิดปัญหา ในการใช้ชีวิต ของประชาชน

ซึ่งในส่วนของ การแก้ไขปัญหานั้น ทุกส่วนของภาครัฐ และหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้อง จะมีการแก้ไขปัญหา ด้วยวิธีการต่าง ๆ และที่เห็นเป็นประจำทุกปี คือ การพ่นน้ำ การดับไฟป่า การจัดทำแนวกันไฟ และอีกหลาย ๆ กิจกรรม ซึ่งยังไม่สามารถ ที่จะลดผลกระทบ ต่อสุขภาพ ของประชาชน และสิ่งแวดล้อมได้

สวพส. นำองค์ความรู้จากโครงการหลวง สู่ชุมชน ลดจุด Hotspot

จากปัญหาดังกล่าว สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) – HRDI หรือ สวพส. ได้ขยายองค์ความรู้ จากโครงการหลวง มาปรับใช้ ให้เหมาะสม กับบริบทของพื้นที่ เพื่อแก้ไขปัญหา ที่เกิดขึ้น ทั้งการทำการเกษตรแบบไม่เผา โดยการจัดพื้นที่ รายแปลงที่เหมาะสม เน้นการใช้พื้นที่น้อย ให้มีรายได้มาก ใช้พืชผัก ที่ขายได้ในราคาสูง และทำได้ตลอดทั้งปี

สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) – HRDI หรือ สวพส. ได้ดำเนินงาน การเพิ่มพื้นที่สีเขียว โดยส่งเสริมการปลูกไม้ผล และกาแฟใต้ร่มเงา ในพื้นที่ป่า และการประสานกับหน่วยงานภาคี ในการช่วยเหลือชุมชน บนพื้นที่สูง ให้มีวิถีชีวิตที่ดี และพอมีพอกิน ตามหลักปรัชญา เศรฐกิจพอเพียง

โดยการทำการเกษตร ที่เป็นมิตร ต่อสิ่งแวดล้อม กล่าวคือ เมื่อชาวบ้าน มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ทำให้ชาวบ้าน มีเวลาที่จะดูแลป่าไม้ ที่อยู่รอบชุมชนมากขึ้น เพิ่มพื้นที่สีเขียว และพื้นที่ทำการเกษตร ที่มีไม้ยืนต้น ไม่บุกรุกทำลายป่า โดยการทำเกษตรแบบไม่เผา ส่งผลให้ในปี 2564 นี้

จุดความร้อน (Hotspot) ในพื้นที่การดูแลของ สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. 8 จังหวัด มีจำนวนลดลงมากถึง 70 % เมื่อเทียบกับปี 2563 และบางพื้นที่ ไม่มีจุดความร้อนเกิดขึ้นเลย

ด้านนายเดชธพล กล่อมจอหอ นักวิชาการส่งเสริม และพัฒนา สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง กล่าวว่า โครงการลุ่มน้ำสาละวินที่ทาง สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. เข้าไปดำเนินการ มีพื้นที่ทั้งหมดล้านกว่าไร่

ครอบคุมพื้นที่จังหวัดตาก และแม่ฮ่องสอน ซึ่งเมื่อย้อนกลับไปเมื่อ 10 ปีที่แล้ว ปัญหาเรื่องการเผา เพื่อทำการเกษตร เกิดขึ้นเยอะมาก สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) – HRDI หรือ สวพส. จึงส่งเจ้าหน้าที่ เข้าไปดำเนินงานด้วย การสร้างความคุ้นเคย กับผู้นำชุมชน และชาวบ้าน และการนำองค์ความรู้ จากโครงการหลวง มาเป็นต้นแบบ ในการพัฒนาพื้นที่สูง ในทุกมิติ

เพื่อให้ชุมชนมีวิถีชีวิตที่ดีขึ้น ให้คนอยู่กับป่าได้อย่างลงตัว ส่งผลให้ปัจจุบันการเผาป่าและจุดความร้อน (Hotspot) ในพื้นที่ลุ่มน้ำสาละวิน ลดลงอย่างต่อเนื่อง และบางพื้นที่ อย่างพื้นที่โครงการพัฒนา พื้นที่สูง ตามแบบโครงการหลวงสบโขง ไม่เกิดจุดความร้อน (Hotspot) แม้แต่จุดเดียว ส่งผลให้ชุมชนในพื้นที่ ลุ่มน้ำสาละวิน มีวิถีชีวิตที่ดีขึ้น มีการเกษตร ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ทำให้มีรายได้ตลอดทั้งปี

จะเห็นได้ว่า การดำเนินงานของ สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) – HRDI หรือ สวพส. คือ การลงพื้นที่ และเข้าให้ถึงตัวชาวบ้าน โดยเริ่มจากผู้นำชุมชนก่อน ด้วยสร้างความเข้าใจ และความเชื่อมั่น

ซึ่งเป็นผู้มีส่วนสำคัญ ในทุกขั้นตอน ของการพัฒนา ทำให้ชาวบ้าน เปิดใจยอมรับ พร้อมที่จะปฏิบัติ ตามคำแนะนำ ของเจ้าหน้าที่ และเห็นความสำคัญ ของปัญหาการเผา ในพื้นที่เกษตร ทั้งนี้

ทรัพยากรธรรมชาติ เป็นของทุกคน และเพื่อให้คงอยู่สืบต่อไป ให้ลูกหลานในอนาคต ทางเดียวที่เราจะสู้ได้ คือ การนำองค์ความรู้ เข้าไปแก้ปัญหา ซึ่งสิ่งนี้เป็นความตั้งใจของ สถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) – HRDI หรือ สวพส. ร่วมกับ มูลนิธิโครงการหลวง ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

โดยตั้งเป้าลดจุดความร้อน Hotspot ในพื้นที่ให้ได้มากที่สุด ให้คน และป่า อยู่ร่วมกันเพื่อการรักษาสิ่งแวดล้อม ได้อย่างยั่งยืน” นายวิรัตน์ ปราบทุกข์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัย และพัฒนาพื้นที่สูง กล่าวส่งท้าย

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *